Orizontio720X90

Η Φάσσα Columba palumbus

Οι βασίλισσες των αιθέρων


Τάξη: Columbiformes
Οικογένεια: Columbidae
Γένος: Columba
Είδος: Palumbus


Η φάσσα κάνει κυρίως την εμφάνιση της στην χώρα μας σε μεγάλα κοπάδια, από το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου, με αποκορύφωση τον Οκτώβριο και δίνει ανεπανάληπτες συγκινήσεις στους αρκετούς θιασώτες του κυνηγίου της. Ας γνωρίσουμε όμως καλύτερα αυτά τα ιπτάμενα θωρηκτά, ή καλύτερα όπως και στον τίτλο μας γράψάμε τις βασίλισσες των αιθέρων.

Γεωγραφική εξάπλωση
Η φάσσα είναι ένα πουλί που απαντάτε σχεδόν στις περισσότερες περιοχές της Ευρώπης, της βόρειας Αφρικής, και της δυτικής Ασίας. Σε εξαιρετικά δε μεγάλους αριθμούς, βρίσκεται στην Β Ευρώπη και κυρίως στην Μεγάλη Βρετανία.

Γενική Περιγραφή
Το φτέρωμα της και στα δυο γένη, είναι γκρι στο χρώμα με μια πορφυρή και πράσινη γυαλάδα. Το  χρώμα των φτερών του στήθους είναι ροζ, ενώ στην περιοχή του λαιμού έχει πράσινα, άσπρα και πορφυρά μπαλώματα. Χαρακτηριστικό είναι και το έντονα κίτρινο χρώμα των ματιών της. Κατά την πτήση της μια πλατιά λευκή λουρίδα στις φτερούγες της, δίνει ένα ακόμα κλασικό σημείο επισήμανσης για την φάσσα. Τα νεαρά πουλιά δεν έχουν τον λευκό μπάλωμα στον λαιμό και είναι περισσότερο καφετί και πιο θαμπά, χωρίς την χαρακτηριστική πορφυρή και πράσινη γυαλάδα των ενηλίκων, ενώ παρά πολύ εύκολα θα συγχέαμε  την εμφάνιση τους με αυτή ενός φασσοπερίστερου.
Το μέγεθος της κυμαίνεται από 40 - 42cm (16in), το βάρος της  450 - 550g και η έκταση φτερών 75-80cm, στην Ευρώπη είναι το μεγαλύτερο από όλα τα περιστεροειδή.
Ένα ακόμα χαρακτηριστικό της εξωτερικής εμφάνισης αυτού του πουλιού είναι ότι, όταν δούμε την φάσσα να περπάτα ψάχνοντας την τροφή της, μας δίνει την εντύπωση ενός αρκετά υπέρβαρου πουλιού, αυτό συμβαίνει γιατί στην πραγματικότητα το συνολικό βάρος του φτερώματος της, είναι μεγαλύτερο από το βάρος του σκελετού της.
Χαρακτηριστικό είναι και το τραγούδι της, το οποίο αποτελείται από 5 σημεία (ρου-χου ρου-χου ρου)

Διατροφή
Η διατροφή της φάσσας αποτελείται από ότι σχεδόν περιλαμβάνει το σιτηρέσιο τον περισσοτέρων πουλιών, κυρίως δηλαδή με σπόρους, όπως σιτάρι, βελανίδια, μούρα κ.α., τα οποία αναζητά περπατώντας στο έδαφος. Οι φάσσες εξαιτίας του ότι δεν λαμβάνουν την απαραίτητη ποσότητα υγρασίας από την τροφή τους, σε αντίθεση με τα πουλιά που τρώνε και γαιοσκώληκες (Τσίχλα, Κότσυφας, Μπεκάτσα κ.α.), είναι αναγκασμένες να πίνουν μεγάλες ποσότητες νερού. Και στον τρόπο λήψης του νερού οι φάσσες διαφέρουν από πολλά άλλα πουλιά, μιας και «πίνούν» χρησιμοποιώντας περισσότερο άμεσα το ράμφος τους, σε αντίθεση με άλλα τα οποία ρίχνουν επάνω στα κεφάλια τους το νερό και το αφήνουν να κατρακυλήσει προς το στόμα τους.

Αναπαραγωγή
Κατά το διάστημα αναπαραγωγής της, η φάσσα επιδίδεται σε μια πτήση επίδειξης η οποία αποτελείται από χαρακτηριστικές κινήσεις όπως, πέταγμα προς τα επάνω, χτυπήματα των φτερών της και έπειτα προσγείωση με ανοιχτή την ουρά της.
Η φάσσα χτίζει την φωλιά της κυρίως σε δέντρα ή κτίρια, ακόμα δε σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιεί εγκαταλελειμμένες φωλιές κυρίως κορακοειδών. Η φωλιά της είναι μια επίπεδη επιφάνεια, που διαμορφώνεται στην γνωστή μορφή φωλιά, αποτελούμενη από κλαδίσκους τους οποίους μεταφέρουν και τα δυο μέλη του ζευγαριού.
Η περίοδο αναπαραγωγής ξεκίνα γύρω τον Απρίλιο και διαρκεί έως περίπου και τα τέλη Αυγούστου, στο διάστημα αυτό η φάσσα κάνει 3ης  κατά μέσο όρο γέννες. Γεννά 2 αυγά ανά γέννα των οποίων η επώαση διαρκεί περίπου 17 ημέρες.
Τα αυγά της είναι λεία, άσπρου χρώματος, ελλειπτικού σχήματος και το μέγεθος τους κυμαίνεται από 30 χιλ έως 41 χιλ. Η επώαση των αυγών καθώς επίσης και η σίτισης των νεοσσών, γίνεται και από τους δυο γονείς. Οι νεοσσοί για τις πρώτες 10 - 14 ημέρες είναι τυφλοί και τρέφονται με το λεγόμενο "γάλα του περιστεριού", ένα υγρό ιδιαίτερα θρεπτικό σαν γάλα, που εκκρίνεται από τον πρόλοβο των ενηλίκων και το οποίο παράγεται από την συνεχόμενη αναμάσηση της τροφής από τους γονείς. Οι νεοσσοί εγκαταλείπουν την φωλιά τους μετά από 20-29 μέρες για να κουρνιάσουν σε κοντινά δένδρα, στα οποία συνεχίζουν να τρέφονται από τους γονείς τους για περίπου ακόμα μια εβδομάδα και γύρω στις 35 ημέρες είναι πλέω ικανά για την πρώτη τους μεγάλη πτήση.

Διάφορα
Η φάσσα στην Β Ευρώπη είναι πολύ κοινό πουλί, η ιδιαίτερη δε αδυναμία της στις γεωργικές καλλιέργειες, ειδικά σε αυτές τις περιοχές που βρίσκονται σε μεγάλους αριθμούς, την καθιστά επιβλαβή και συνήθως το κυνήγι της διεξάγεται καθ΄ όλη την διάρκεια του χρόνου. Στην χώρα μας όπως είπαμε ξεκινάει να έρχεται κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου και πραγματικά δίνει σε όσους ασκούν το κυνήγι της, συναρπαστικές συγκινήσεις. Είναι πανέξυπνο πουλί, με πολύ καλή όραση και ακοή, είναι δε περάν του δέοντος επιφυλακτικό στην ανθρώπινη παρουσία. Το διάστημα που τρέφετε γύρω από το κοπάδι βρίσκονται παρατηρητές, οι οποίοι θα ειδοποιήσουν το κοπάδι σε περίπτωση κινδύνου. Κατά τις μετακινήσεις τους πετούν σε μεγάλους αριθμούς, έχοντας πάντα προπομπούς, οι οποίοι θα ειδοποιήσουν και θα απομακρύνουν το κοπάδι αν υπάρξει κίνδυνος. Λόγο του ιδιαίτερα αυξημένου βάρους αλλά και ανθεκτικότητας του φτερώματος τους, είναι ένα από τα πιο δύσκολα στο να βαλθούν πουλιά. Εξαιτίας όλων αυτών των δυσκολιών, άλλα και του νόστιμου κρέατος της, κυνηγετικά οι φάσσες κατατάσσονται στα θηράματα μεγάλου κυνηγετικού ενδιαφέροντος.

(πρώτη δημοσίευση Μάϊος 2004 www.kinigotopos.gr)